BỨT NEO TIỀN TỆ

Đối với trái phiếu VN mà thanh toán bằng tiền VND cộng lãi suất cao thì quả nhiên bù đắp lại thì các khoản lời lỗ cũng không chênh lệch bao nhiêu. Nhưng cái rủi ro còn nhân đôi khi chẳng may tiền đồng VND bứt neo thì nhà đầu tư lỗ nặng chỉ trong thời gian ngắn, nên khi người ta nghe tỷ giá VND sụt giá thì giới đầu tư ồ ạt bán tháo tài sản niêm yết bằng tiền VND để chuyển qua USD như việc người ta bán tháo chứng khoán VN trong tháng qua thì khiến cho khối dự trữ ngoại hối của VN cũng bị sụt giảm mạnh chứ không thể tăng.

Chuyện khá chuyên môn nữa là hiện nay là VN gặp rủi ro quá cao khi dựa vào xuất nhập khẩu quá lớn, nhất là nền kinh tế dựa vào xuất khẩu mà thị truowngd tiêu dùng trong nước thì quá kém. Đó là bất cứ khi nào sự sút giảm về xuất khẩu như bảo hộ mậu dịch thì đều dội ngược vào tỷ giá hối đoái của đông bạc VND trượt giá cả.

Cho tới thời điểm bây giờ đây, có lẽ trên thế giới rất hiếm có quốc gia nào có đồng bạc héo úa theo năm tháng như đồng tiền VND. Sự trượt giá của đồng tiền nó không còn ký giải cho xuất khẩu nhiều và rẻ nữa, bởi vì chi phí tài chính cho sự lý luận tài trợ đồng tiền mất giá để xuất khẩu nó là bụp bợm của “con lừa thế kỷ”.

Lý do tôi giải thích dễ hiểu thế này, đó là hiện nay VN đang mắc nợ các khoản nợ trái phiếu quốc trái cần thanh toán nó đã ở mức gần như 65% của GDP, cộng với chi phí tài chính vay nợ rất tốn kém bởi lợi suất trái phiếu rất đắt và cao, cũng như lãi suất ngân hàng đã hạ tới mức âm tột cùng so với lạm phát mà lãi suất vẫn cao nhất Đông Nam Á thì việc tài trợ hay lý luận đồng bạc rẻ để dễ bề xuất khẩu là nguy hiểm, vì nó làm xói mòn giảm giá tài sản tích trữ của người dân.

Tuy nhiên việc tích trữ dự trữ ngoại hối đó nó không phải nhất thiết là mua nợ Mỹ như nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ để neo tỷ giá hối đoái cột chặt vào đồng USD mà các nước còn tích trữ bằng tài sản khác như vàng, tiền tệ các nước có mức khả tín đáng tin cậy cao như neo vào lãi suất LIBOR của những đồng tiền chính là USD, EUR, JPY, GBP (bảng Anh), Swiss franc (CHF),… kể cả các đồng tiền khác được tính cho giá trị đồng USD thông qua chỉ số USDX qua 6 đồng tiền EUR, đồng JPY, GBP (British Pound), Dollar Canada (CAD), CHF (Swiss Franc Thụy Sĩ), và đồng Swedish Krona (SEK Thụy Điển),…

Đó là quy tắc đầu tư an toàn nhất khi tích trữ tài sản có giá trị để tính toán cho xuất, nhập khẩu và giữ tỷ giá hối đoái. Vì thực tế các nước họ còn tích trữ khối dự trữ ngoại hối. Ví dụ như Malaysia dù chỉ tích trữ dự trữ ngoại hối 14 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ là thấp hơn VN, nhưng họ tích trữ tài sản khác như đồng EUR, JPY,…và cả vàng nữa. Cụ thể hiện nay dự trữ ngoại hối của Malaysia đang có 112,9 tỷ USD và trong đó họ có 37,6 tấn vàng. Trong khi Indonesia  thì có 80,6 tấn vàng (125 tỷ USD dự trữ ngoại hối),…

Chuyện khá chuyên môn nữa là hiện nay nắm giữ dự trữ ngoại hối bằng đồng USD như mua trái phiếu kho bạc Mỹ cao hơn Malaysia thì cũng dễ hiểu, đó là tôi giải thích thế này, vì hiện nay VN là quốc gia neo tỷ giá hối đoái cố định vào đồng USD, cũng như xuất khẩu của VN vào Mỹ nhiều hơn Malaysia. Một cách cụ thể nếu như từ tháng 1-3/2018 thì VN xuất khẩu qua Mỹ được 11,4 tỷ USD, và nhập khẩu từ Mỹ là 2,1 tỷ USD thì VN đạt thặng dư thương mại với Mỹ tới 9,3 tỷ USD, trong khi Malaysia thì chỉ đạt thặng dư thương mại (suất siêu) với Mỹ là 6,1 tỷ USD (tính từ tháng 1 cho tới tháng 3/2018) thì điều đó cũng dễ giải thích là VN đang cất giữ tài sản Mỹ nhiều nhất so với các tài sản dự trữ khác. Vì hãy nhớ rằng trong năm 2017 thì VN bán buôn với Mỹ đạt mức thặng dư thương mại lên tới con số đáng kinh ngạc là 38.4 tỷ USD (trong khi Malaysia chỉ đạt mức 24,6 tỷ USD thôi). Đó là cách mà VN tăng cường khối dự trữ ngoại hối của họ khi ưa chuộng tiền Mỹ.

Ôi thôi, tôi nghiệm ra rằng, với mức dự trữ ngoại hối này của VN là rất kém và rất rủi ro bứt neo đồng nội tệ VND của họ. Vì thực tế nền kinh tế VN hiện nay đã khai thác hết công suất về xuất khẩu, cũng như nhập khẩu vượt cả 200% so với tổng sản lượng GDP kinh tế của họ thì quá rủi ro. Vì đối với VN xuất khẩu gần như đạt 100% của GDP thì còn lơn gấp đôi Malaysia, vì dù quốc gia Hồi giáo này nổi tiếng dựa và ngoại thương xuất khẩu, nhưng họ cũng chỉ xuất khẩu đạt cao lắm cũng chỉ chiếm tới 52% so với GDP kinh tế của họ thôi. Ngay cả nước Đức là cường quốc nổi tiếng xuất khẩu và chưa khi nào bị thâm hụt thương mại thì xuất nhập khẩu nền kinh tế Đức cũng chỉ đạt tối đa 74% của GDP, và xuất khẩu riêng thôi cũng chỉ cỡ 57% của GDP mà thôi.

Hiện nay đồng USD đo theo chỉ số USDX tính kỳ hạn 3 tháng qua nó tăng gần mức 4,7% và đang đứng ở mức 94,16 đã làm sự bất an cho cả hệ thống tài chính và thị trường chứng khoán như đứng trên lửa ở VN. Đó là nguy hiểm, việc này nó không thể tái diễn mãi được.

Sau cùng tôi trích dẫn lại các phân tích về lạm phát, giảm phát trong kinh tế học mà Morgan Stanley NYSE: MS gợi ý.  Hiểu đơn giản nhất về lãi suất và sức khỏe nền kinh tế, được giới nghiên cứu phân tích tài chính đúc kết qua các cuộc khủng hoảng kinh tế Mỹ và thế giới. Chỉ cần căn cứ vào đó bất cứ ai, không cần phải là chuyên gia kinh tế cũng có thể nhận biết sức khỏe nền kinh tế. Cụ thể, được định nghĩa như sau:

"Lãi suất kiểm soát dòng tiền trong nền kinh tế. Lãi suất cao kiềm chế lạm phát, mà còn làm chậm nền kinh tế. Lãi suất thấp kích thích nền kinh tế, nhưng có thể dẫn đến lạm phát. Nếu lãi suất đang tăng và các chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đang giảm, điều này có nghĩa là nền kinh tế không quá nóng, đó là tốt. Nhưng, nếu lãi suất đang tăng và GDP đang giảm, nền kinh tế đang chậm lại quá nhiều, mà có thể dẫn đến suy thoái kinh tế. Nếu lãi suất đang giảm và GDP ngày càng tăng, nền kinh tế đang tăng tốc, và đó là tốt. Nhưng, nếu lãi suất đang giảm và chỉ số CPI đang tăng, nền kinh tế đang đi dần về lạm phát."

Theo tiếng Anh: "Interest rates control the flow of money in the economy. High interest rates curb inflation, but also slow down the economy. Low interest rates stimulate the economy, but could lead to inflation. If interest rates are increasing and the Consumer Price Index (CPI) is decreasing, this means the economy is not overheating, which is good. But, if rates are increasing and GDP is decreasing, the economy is slowing too much, which could lead to recession. If rates are decreasing and GDP is increasing, the economy is speeding up, and that is good. But, if rates are decreasing and the CPI is increasing, the economy is headed towards inflation.".

Nhưng trong đoạn: "Low interest rates stimulate the economy, but could lead to inflation,...". Đoạn này không áp dụng được cho khối kinh tế các nước dùng chung đồng Euro và nền kinh tế Nhật. Tức là đoạn này nói rằng: "Lãi suất thấp kích thích nền kinh tế, nhưng có thể dẫn đến lạm phát,...". Khốn nỗi nền kinh tế Nhật và khu vực đồng Euro đưa lãi suất về số âm mà còn không gây ra lạm phát, nó lại gây hiệu ứng ngược lại là giảm phát kinh niên.

(*) Tôi để lại đường dẫn về cách theo dõi tỷ giá đồng USD theo cách tính Foreign Exchange Rates - H.10: https://www.federalreserve.gov/releases/h10/hist/default.htm do FED lập ra để lưu trữ hồ sơ đầy đủ vể ảnh hưởng của tỷ giá đồng USD này. Bạn đọc nhấn vào nút tô màu xanh của các đồng tiền chủ lực có buôn bán ngoại thương với Mỹ sẽ lưu trữ tất cả tỷ giá hối đoái của nó.